Dotacja na remont zabytku 2026 - dofinansowanie w Olsztynie

Redakcja https://zolsztyna.pl Aktualizacja: 08.01.2026

Dotacje na zabytki - źródła finansowania

Właściciele zabytkowych nieruchomości mogą ubiegać się o dofinansowanie prac konserwatorskich i remontowych z różnych źródeł:

Źródła publiczne

ŹródłoRodzaj dotacjiMax. dofinansowanie
Gmina / MiastoDotacja celowado 50-100% (zależy od gminy)
PowiatDotacja celowado 50%
WojewództwoProgram ochrony zabytkówdo 50%
Minister KulturyProgram "Ochrona zabytków"do 50% (wyjątkowo 100%)
Wojewódzki Konserwator ZabytkówDotacja celowado 50%

Inne źródła

  • Fundusze unijne (RPO, POIiŚ)
  • Fundacje (np. Fundacja Kronenberga)
  • Programy specjalne (np. "Nowy Ład" - zabytki sakralne)

Kto może otrzymać dotację?

O dotację na prace przy zabytku mogą ubiegać się:

Uprawnieni wnioskodawcy

  • Osoby fizyczne - właściciele, współwłaściciele
  • Osoby prawne - spółki, fundacje, stowarzyszenia
  • Jednostki organizacyjne - parafie, związki wyznaniowe
  • Jednostki samorządu - gminy, powiaty (na zabytki własne)

Warunki podstawowe

  • Zabytek wpisany do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji
  • Wnioskodawca posiada tytuł prawny do zabytku
  • Prace mają charakter konserwatorski lub remontowy
  • Posiadanie pozwolenia konserwatorskiego na prace

Co może być dofinansowane?

  • Prace konserwatorskie i restauratorskie
  • Roboty budowlane przy zabytku
  • Badania konserwatorskie i architektoniczne
  • Dokumentacja (projekty, ekspertyzy)
  • Zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku

Dotacja z gminy/miasta

Najbardziej dostępne źródło dofinansowania dla właścicieli zabytków:

Zasady udzielania dotacji

  • Każda gmina ustala własne zasady w uchwale
  • Dofinansowanie zazwyczaj do 50% kosztów (niektóre gminy do 100%)
  • Nabór wniosków zwykle raz w roku (I kwartał)
  • Budżet ograniczony - wnioski rozpatrywane według kryteriów

Typowe kryteria oceny

  • Stan zachowania zabytku (priorytet dla zagrożonych)
  • Wartość historyczna i artystyczna
  • Znaczenie dla krajobrazu/przestrzeni publicznej
  • Zakres planowanych prac
  • Wykorzystanie zabytku po remoncie

Procedura

  1. Sprawdź uchwałę rady gminy o dotacjach na zabytki
  2. Złóż wniosek w wyznaczonym terminie
  3. Ocena wniosków przez komisję
  4. Decyzja i podpisanie umowy
  5. Realizacja prac
  6. Rozliczenie dotacji

Program Ministra Kultury "Ochrona zabytków"

Ogólnopolski program dotacyjny na prace przy zabytkach:

Podstawowe informacje

  • Operator: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Nabór: zwykle marzec-kwiecień każdego roku
  • Dofinansowanie: do 50% kosztów kwalifikowanych
  • Wyjątkowo do 100%: dla zabytków o szczególnej wartości

Kto może aplikować?

  • Osoby fizyczne
  • Jednostki samorządu terytorialnego
  • Kościoły i związki wyznaniowe
  • Organizacje pozarządowe
  • Inne podmioty będące właścicielami zabytków

Co jest finansowane?

  • Prace konserwatorskie i restauratorskie
  • Roboty budowlane
  • Dokumentacja (projekty, badania)
  • Zabezpieczenie i utrwalenie substancji

Gdzie złożyć wniosek?

Wnioski składa się elektronicznie przez system EBOI: esp.mkidn.gov.pl

Wymagane dokumenty

Do wniosku o dotację na zabytki należy dołączyć:

Dokumenty podstawowe

  1. Wniosek - na formularzu danego programu
  2. Dokument potwierdzający tytuł prawny - akt notarialny, wypis z KW
  3. Decyzja o wpisie do rejestru zabytków lub potwierdzenie wpisu do gminnej ewidencji
  4. Pozwolenie konserwatorskie na planowane prace
  5. Kosztorys prac - szczegółowy, z podziałem na elementy
  6. Dokumentacja fotograficzna - stan obecny zabytku

Dokumenty dodatkowe (mogą być wymagane)

  • Pozwolenie na budowę (przy robotach budowlanych)
  • Projekt budowlany lub program prac konserwatorskich
  • Harmonogram realizacji
  • Oświadczenie o niezaleganiu z podatkami
  • Informacja o innych źródłach finansowania

Przy rozliczeniu dotacji

  • Faktury za wykonane prace
  • Protokoły odbioru robót
  • Dokumentacja powykonawcza (zdjęcia)
  • Potwierdzenia zapłaty

Procedura uzyskania dotacji

Krok po kroku jak uzyskać dofinansowanie na remont zabytku:

Etap 1: Przygotowanie (3-6 miesięcy przed naborem)

  1. Uzyskaj pozwolenie konserwatorskie na prace
  2. Przygotuj projekt/program prac konserwatorskich
  3. Opracuj kosztorys szczegółowy
  4. Wykonaj dokumentację fotograficzną

Etap 2: Złożenie wniosku

  1. Wybierz źródło dotacji (gmina, MKiDN, inne)
  2. Pobierz aktualny formularz wniosku
  3. Wypełnij wniosek zgodnie z instrukcją
  4. Skompletuj załączniki
  5. Złóż wniosek w terminie naboru

Etap 3: Ocena i decyzja (1-3 miesiące)

  1. Ocena formalna (kompletność)
  2. Ocena merytoryczna (komisja)
  3. Decyzja o przyznaniu dotacji
  4. Podpisanie umowy

Etap 4: Realizacja i rozliczenie

  1. Realizacja prac zgodnie z harmonogramem
  2. Dokumentowanie postępu prac
  3. Odbiór konserwatorski
  4. Złożenie rozliczenia z dokumentami

Ważne zasady dotacji na zabytki

Kluczowe informacje o dotacjach na prace przy zabytkach:

Zasada refundacji

Większość dotacji działa na zasadzie refundacji - najpierw płacisz za prace, potem otrzymujesz zwrot. Musisz mieć środki własne!

Zakaz podwójnego finansowania

Nie można finansować tych samych kosztów z różnych źródeł publicznych. Możesz łączyć dotacje na różne elementy prac.

Kumulacja dotacji

Można łączyć dotację np. gminną z ministerialną, ale na różne zakresy prac lub jako wkład własny.

Trwałość projektu

Po otrzymaniu dotacji musisz utrzymać zabytek w dobrym stanie przez określony czas (zazwyczaj 5 lat).

Kontrole

Dotujący ma prawo kontrolować realizację prac i wykorzystanie środków. Prace musi odebrać konserwator zabytków.

Zwrot dotacji

Dotacja podlega zwrotowi z odsetkami, jeśli:

  • Wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem
  • Prace wykonane niezgodnie z pozwoleniem
  • Nie rozliczono w terminie

Ulgi podatkowe dla właścicieli zabytków

Oprócz dotacji, właściciele zabytków mogą korzystać z ulg podatkowych:

Ulga w podatku od nieruchomości

  • Gminy mogą wprowadzić zwolnienie z podatku od nieruchomości dla zabytków
  • Sprawdź uchwałę swojej rady gminy
  • Warunek: utrzymanie zabytku w odpowiednim stanie

Ulga w podatku dochodowym

  • Możliwość odliczenia wydatków na remont jako koszty uzyskania przychodu (przy wynajmie)
  • Amortyzacja budynku zabytkowego

Ulga abolicyjna (historyczna)

W przeszłości funkcjonowała ulga na remont zabytków w PIT - obecnie nieaktywna.

Dotacja a podatek

  • Dotacje z budżetu państwa i JST są zwolnione z podatku dochodowego
  • Wydatki sfinansowane dotacją nie są kosztem uzyskania przychodu

Gdzie złożyć wniosek w Olsztynie?

Sprawy związane z podatkiem od nieruchomości załatwisz w:

Wydział Podatków i Opłat Lokalnych

Urząd Miasta Olsztyna
Pl.Jana Pawła II 1
10-101 Olsztyn

Godziny pracy: pn-pt 7:30-15:30

Kontakt

  • Telefon: (89) 5273111
  • E-mail: kancelaria.ogolna@olsztyn.eu
  • ePUAP: /urzadmiastaolsztyn/skrytkaESP

Przez internet

Większość spraw możesz załatwić online przez platformę ePUAP z użyciem Profilu Zaufanego:

  • Złożenie deklaracji IN-1/DN-1
  • Wniosek o zaświadczenie o niezaleganiu
  • Odwołanie od decyzji
  • Wniosek o rozłożenie na raty

Często zadawane pytania

Standardowo do 50% kosztów kwalifikowanych. Gminy mogą dofinansować nawet do 100%. Kwoty zależą od programu i budżetu - od kilku do kilkuset tysięcy złotych.

Tak, wiele gmin przyznaje dotacje również na zabytki z gminnej ewidencji, nie tylko z rejestru. Sprawdź uchwałę swojej gminy o zasadach dotacji.

Terminy zależą od źródła: gminy ogłaszają nabory zwykle w I kwartale roku, program MKiDN - marzec/kwiecień. Śledź ogłoszenia!

Tak, pozwolenie konserwatorskie na planowane prace jest wymaganym załącznikiem do wniosku o dotację.

Zazwyczaj nie. Dotacje są na prace planowane. Rozpoczęcie prac przed podpisaniem umowy może dyskwalifikować wniosek.

Tak, ale na różne zakresy prac. Nie można finansować tego samego kosztu z dwóch źródeł. Łączne dofinansowanie nie może przekroczyć 100% kosztów.

Niedotrzymanie terminu może skutkować koniecznością zwrotu dotacji z odsetkami. W uzasadnionych przypadkach można wnioskować o przedłużenie terminu.